سوئیفت و اعتبار اسنادی
سوئیفت جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی است که از حروف اول عبارت
Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication گرفته شده و مرکز آن درکشور بلژیک است مؤسسات مالی در سراسر جهان از این سیستم جهت تبادل اطلاعات مالی محرمانه خود استفاده می نمایند.
تاریخچه سوییفت
بعد از خاتمه جنگ جهانی دوم، به ویژه در اواخر دهه ۱۹۵۰، تجارت جهانی به سرعت شروع به رشد و شکوفایی کرد
در اوایل دهه ۱۹۶۰ نمایندگان بانک های بزرگ اروپایی وآمریکایی تصمیم گرفتند تا با اتخاذ روش نوینی تبادل پیام‌های بین بانکی را به نحوی طرح‌ریزی کنند که اتوماسیون سیستم بانکی بین‌المللی را به همراه داشته باشد
نهایت در ماه مه ۱۹۷۳ سوییفت با عضویت ۲۳۹ بانک از ۱۵کشور در نزدیکی بروکسل پایتخت کشور بلژیک تأسیس شد
چهار سال طول کشید تا مراحل قانونی تأسیس سوئیفت، خرید تجهیزات و نصب و راه‌اندازی انجام بگیرد
در نهایت سوئیفت در سال ۱۹۷۷ با عضویت ۵۱۸ بانک از ۲۲ کشور با ارسال پنج هزار پیام در اولین روز راه‌اندازی شد
مزایای سوییفت
رشد چشمگیر سوئیفت مرهون دارا بودن مزایای فراوان این سیستم برای بهره‌گیران است که مهمترین آنها به شرح زیر می باشد :
۱ – استاندارد
۲- قابلیت اطمینان
۳- امنیت
۴- سرعت
۵-کاهش هزینه ها
۶- قابلیت دستیابی
۷- تسویه سریع و هم زمان حسابها
مزایای استاندارد بودن عبارتند از:
جلوگیری از سلیقه‌ای عمل کردن افراد در تنظیم متون پیام‌های بانکی
شناسایی سریع پیام‌ها
جلوگیری از اتلاف وقت در تنظیم متن پیام‌های بانکی
سرعت بخشیدن به تنظیم متن پیام‌های بانکی
قابلیت اطمینان
طراحی سیستم سوئیفت به نحوی بوده که درصد اشتباه در آن بسیار اندک است
در صورتی که مشخصه پیام به‌طور صحیح و مطابق با استانداردها تنظیم نشود، سیستم از قبول آن خودداری می‌کند. سوئیفت ادعا می‌کند که در حدود ۹۹/۹۹ درصد قابل اطمینان است. علت وجودی این ادعا مفقود نشدن حتی یک پیام سوئیفتی از اول تأسیس در این شبکه است
امنیت
پیام‌های مبادله شده به صورت خودکار رمز گذاری می‌شوند
متن پیام‌ها تا رسیدن به مقصد پراکنده و نامفهوم است و دسترسی به پیام‌ها توسط افراد غیرمجاز میسر نیست
سرعت
سرعت انتقال پیام در سیستم سوییفت بسیار بالا است
ارسال پیام چند ثانیه بیشتر طول نمی‌کشد و به محض ارسال آن از طریق شبکه سوئیفت توسط آخرین امضای مجاز، بلافاصله پیام تحویل سوئیفت میشود
هزینه مخابره پیام
هزینه مخابره پیام از طریق سیستم سوئیفت در مقایسه با سایر سیستم‌ها کمتر است و به صورت کاراکتری مورد محاسبه قرار می‌گیرد
هر چه تعداد پیام ارسالی استفاده کنندگان بیشتر شود، هزینه هر پیام ارزانتر میشود
کارمزد اجرای یک پیام سوئیفتی با توجه به این که نیاز به نیروی انسانی ندارد و توسط رایانه خوانده و اجرا میشود، بین یک دوم تا یک سوم کارمزد اجرای یک پیام تلکسی که نیروی انسانی باید آن را اجرا کند، می باشد
قابلیت دستیابی
سیستم سوئیفت به صورت شبانه‌روزی و بدون تعطیلی خدمات ارایه میدهد
در هر زمان و مقطعی تنظیم پیام و ارسال آن برای کارگزار امکان‌پذیر است
به‌طور کلی سوئیفت در کلیه ۳۶۵ روز سال و کلیه ۲۴ ساعت شبانه‌روز قابل دسترسی و مبادله پیام امکان‌پذیر است
سازمان سوئیفت
سوئیفت یک مؤسسه تعاونی یا به عبارتی دیگر یک مؤسسه غیرانتفاعی است که به بانکهای عضو تعلق دارد
از طرف اعضا با پرداخت حق عضویت و هزینه تعداد پیام ارسالی تأمین مالی میشود و مدیریت آن هم به عهده اعضا است.اعضای ۲۵ نفره هیأت مدیره سوئیفت را بانکهای عضو انتخاب می‌کنند
انواع پیام‌های مالی سوییفتی
پیام‌های گروه یک: دستور پرداخت ها و چک ها
پیام‌های گروه دو: نقل و انتقال بین بانکی
پیام‌های گروه سه: معاملات ارزی
پیام‌های گروه چهار: وصولی‌ها
پیام‌های گروه پنج: بورس و اوراق بهادار
پیام‌های گروه شش: فلزات گران‌بها و سندیکاها
پیام‌های گروه هفت: اعتبار اسنادی، ضمانت‌نامه
پیام‌های گروه هشت: چک های مسافری
پیام‌های گروه نه: صورت‌حساب ها و مدیریت وجوه
سوئیفت کد چیست؟
سوئیفت کد ( Swift Code ) یک نوع علامت انحصاری برای شناسایی بانک ها است
این کد برای انتقال وجه بین بانک ها ، خصوصا انتقال وجه بین المللی و ارسال حواله ارزی استفاده می شود ، همچنین بانک ها با استفاده از بستر سوئیفت به یکدیگر پیغام می دهند.
کد سوئیفت از ۸ الی ۱۱ کاراکتر تشکیل شده است ، زمانی که کد سوئیفت ۸ رقمی داده میشود منظور بانک عامل مورد نظر است و شعبه را مشخص نکرده است.
چهار کاراکتر اول کد سوئیفت : معرف کد بانک است که تنها می تواند حروف باشد.
دو کاراکتر دوم : معرف کشور بانک است ، به طور مثال برای ایران IR است
دو کاراکتر سوم : کد موقعیت مکانی بانک است
سه کاراکتر آخر : کد شعبه بانک است که بدون این کد نیز شماره سوئیفت کامل است و این مورد انتخابی است
به طور مثال کد بانک اقتصاد نوین شعبه تهران به صورت ذیل است :
BEGNIRTHAFG
چهار کارکتر اول یعنی BENG معرف بانک اقتصاد نوین است
IR معرف ایران است
TH معرف موقعیت مکانی یعنی تهران است
AFGمعرف کد شعبه است
روش های پرداخت در تجارت بین الملل
حساب مفتوح ( امانی ) Open Account Trade
پیش پرداخت Full Advance Payment
وصولی Collection
اعتبار اسنادی Letter of Credit
یکی از موضوعات مهمی که در قراردادهای تجاری منعقده بین خریدار و فروشنده بایستی به دقت و وضوح مشخص گردد روش و نحوه پرداخت وجه توسط خریدار به فروشنده است . این امر در حیطه بین المللی از طرق گوناگونی قابل انجام است که ذیلاً بصورت اختصار بررسی می گردند:
حساب مفتوح ( امانی ) Open Account Trade
در این روش فروشنده کالا به خریدار اطمینان کامل دارد و نگران وصول وجه کالای خود نیست فلذا کالا و متعاقباً اسناد آن را جهت ترخیص بنام وی ارسال می نماید و پس از آن ، در فرصت مناسب و احتمالاً پس از فروش کالا ، خریدار ثمن آن را بنحو توافق واریز می نماید. این روش صد در صد به نفع خریدار است و در مقابل ریسک تقریباً صفر وی، فروشنده متحمل ریسکی معادل صد در صد می گردد و اگر خریدار از پرداخت وجه یا ترخیص کالا استنکاف ورزد ، فروشنده متحمل ضرر می گردد درحالیکه عملاً مدرک محکمه پسندی نیز در دست ندارد.
این روش معمولاً در کشورهایی که کنترل ارزی حاکم نیست و بین کمپانی مادر و شرکت های تابعه همچنین در مواردیکه فروشنده با انبارهای مملو از کالا و مقرون به صرفه نبودن نگهداری آن مواجه است، استفاده می گردد.
پیش پرداخت Full Advance Payment
این روش در واقع از زاویه دید خریدار و در عرف بانکداری معروف به پیش پرداخت است در حالیکه روی دیگر آن یعنی از منظر فروشنده، پیش دریافت می باشد و دقیقاً نقطه مقابل روش امانی است.
ریسک خریدار در این روش بسیار بالاست و فروشنده ای که وجه کالا را تماماً دریافت کرده در موضع قدرت قرار گرفته است و اگر به هر نحو – اعم از عدم ارسال یا ارسال کالای ناقص و یا معیب – خلف وعده نماید، خریدار مدرک محکمه پسندی ندارد و کار برای وی بسیار سخت خواهد شد.
این روش علاوه بر ریسک بالا برای خریدار با مشکل تامین نقدینگی نیز روبروست. چه بسا خریدار توان تحمل بار مالی حاصل از اصل و سود نقدینگی مورد نیاز در این روش را نداشته باشد.
در سالهای نه چندان دور تجار ایرانی در به کارگیری از این روش کراراً از خلف وعده طرف های ترک و عرب دچار مشکلات موصوف می شدند و در حال حاضر نیز متاسفانه با اعمال تحریم بر بانک های ایران، بازرگانان ایرانی با فشار طرف های خارجی ناگزیر به استفاده از این روش شده اند.
وصولی Collection
از این روش تحت عنوان براتی نیز یاد می شود. درین حالت فروشنده تا حدی به اعتبار و صداقت خریدار اطمینان دارد و جهت دریافت وجه کالایش، براتی که می تواند به رویت یا مدت دار باشد را از طریق بانک و یا مستقیماً برای وی ارسال می نماید تا قبولی نویسی شود . اگر اسناد حمل به همراه برات ارسال شوند، آن را برات اسنادیDocumentary Bill of Exchange و اگر بدون اسناد حمل باشد، برات ساده ارزیClean Bill of Exchange می نامیم.
در این روش فروشنده درصورت بروز اختلاف سند براتی از خریدار در دست دارد.
اگر مبادله اسناد حمل از طریق بانک صورت پذیرد بانک کارگزار مطابق مقررات متحدالشکل ICC موسوم به URC522(Uniform Rules For Collections) و طبق دستورات مصرح فروشنده در فرم وصول Collection Order،اگر برات از نوع دیداری باشد یعنی ِِDocumentary Against Payment یاD/P یاSight Draft زمانی اسناد حمل را در اختیار خریدار قرار می دهد که وجه برات را پرداخته باشد و در حالت مدت دارDocumentary Against Acceptance یا D/A یا Time Draft هنگامی اسناد حمل را در اختیار خریدار قرار می دهند که وی نسبت به قبولی نویسی برات اقدام کرده باشد.
اعتبار اسنادی Letter of Credit
اعتبار اسنادی تکنیک رد و بدل نمودن پول کالاها یا خدمات بر اساس اسناد توسطبانک هاست و در حال حاضر به عنوان روش غالب در تجارت بین المللی که حاصل تجارب جهانی می باشد مطرح است، البته این روش در پرداخت های داخلی نیز کاربرد دارد.
در این روش بانک ها جهت مبادله پول بین طرفین قبول مسئولیت مشروط می نمایند و این پروسه بر اساس استانداردهای موجود و توافقات حاصله بین اطراف درگیر انجام می پذیرد.
در این روش فروشنده برای وصول ثمن به جای خریدار با یک بانک واسطه، طرف می گردد و بانک پس از احراز اعتبار خریدار یا تامین آن، متعهد می گردد تا در صورت رعایت و انجام تعهدات مندرج در متن اعتبارنامه اسنادی و احتمالاً اصلاحیه های آن از سوی فروشنده، نسبت به پرداخت یا ایجاد تعهد پرداخت اقدام نماید.
مزایای اعتبارات اسنادی
۱- امکان کنترل نظام ارزی کشور و تخمین درآمدهای ارزی.
۲- اطمینان فروشنده از اینکه پس از ارایه اسناد حمل مطابق با متن اعتبار، وجه اعتبار را مطابق شرایط اعتبار از بانک کارگزار یا تایید کننده دریافت می کند.
۳- اطمینان خریدار از اینکه پرداخت وجه اعتبار به فروشنده فقط بعد از مطابقت اسناد با شرایط اعتبار و فک مالکیت کالا از وی صورت می گیرد .
۴- تنوع قابل ملاحظه این روش که این امکان را به طرفین میدهد تا مناسب ترین حالت را انتخاب نمایند.
۵- شمول مقررات معتبر و متحدالشکل اتاق تجارت بین المللی UCP که حدود و ثغور وظایف کلیه اطراف درگیر را به روشنی معین نموده است.
پس از آشنایی نسبی که با روش های مختلف پرداخت بین المللی حاصل گردید ، سوالی مطرح است و آن اینکه : چرا علیرغم اینکه گاهی کفه ترازو کاملاً به نفع یک طرف سنگین
است باز هم بر چنین روش هایی توافق می شود؟
در پاسخ باید گفت که عوامل بسیاری در انتخاب یک روش بین المللی دخیل است که از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد؛
شرایط بین المللی و سیاسی حاکم
نظام ارزی حاکم بر کشورها
شناخت طرفین داد و ستد از یکدیگر
وضعیت بازار جهانی کالا
آگاهی طرفین داد وستد از اصول حاکم بر تجارت جهانی و فنون مذاکره
زمان انعقاد قرارداد
قیمت توافق شده
نوع کالا
و …
برای مثال وجه کالاهای سنتی کشورمان مانند فرش دستباف، خشکبار، زعفران و … عمدتاً از طریق امانی دریافت می گردد و از سوی دیگر در واردات به کشور، همواره شرایط سیاسی و اقتصادی حاکم بسیار تعیین کننده است.
UCP 600 چیست؟
اتاق تجارت بین الملل ICC در سال ۱۹۳۳اولین UCP را تدوین نمود.
(Uniform of Customs & Practice for Documentary Credits) با توجه به تحولات سریع در امر تجارت وتغییر عرف ها و رویه ها و به علت مقتضیاتی چون پیشرفت تکنولوژی،اتاق بازرگانی بین الملل لازم دید تا این مقررات را به روز نماید.
تا به امروز مقررات UCP در سالهای ۱۹۵۱ ، ۱۹۶۲، ۱۹۷۴ و ۱۹۹۳مورد تجدید نظر قرار گرفته است. UCP500 از سال ۱۹۹۴ مورد اجرا قرار گرفته بود.
از سال ۲۰۰۳ بررسی و مطالعه برای اصلاح و تجدید نظر UCP500 آغاز گردید.مقررات تدوین شده جدید توسط کمیته ای متشکل از ۹ نفر صورت گرفت. این کمیته با ۴۱ عضو از ۲۶ کشور مشورت نموده و ۱۵پیش نویس تهیه گردید که نسبت به آنها ۵۰۰۰ اظهار نظر صورت گرفت.این جریانات به UCP600 در ۳۹ ماده منتهی گردید که از ۱جولای ۲۰۰۷- برابر ۱۰ تیر ماه ۱۳۸۶ ابلاغ گردید.
طرف های درگیر در اعتبار اسنادی
ارکان اصلی:
بانک گشاینده اعتبار Issuing (Opening) Bank
ذینفع اعتبار Beneficiary
متقاضی اعتبار Applicant
بانک ابلاغ کننده Advising Bank
ارکان فرعی:
بانک کارگزار تعیین شده (پرداخت کننده)(معامله کننده)
Nominated(Paying)(Negotiation)Bank
بانک پوشش دهنده Reimbursing Bank
بانک تائید کننده Confirming Bank
بانک انتقال دهنده Transferring Bank
بانک گشاینده اعتبارIssuing (Opening) Bank
مهم ترین و اساسی ترین رکن هر اعتبار اسنادی بانک گشاینده اعتبار است که در مقابل ذینفع اعتبار بصورت مشروط متعهد به پرداخت وجه اعتبار است.
ماده ۲ مقررات UCP600 :
بانک گشاینده : یعنی بانکی که بنابه تقاضای درخواست کننده یا ازطرف خود اعتبار را می گشاید.
تعهدات بانک گشاینده و حدود و ثغور وظایف آن در مواد مختلف مقررات UCP600 بیان گردیده است. ( رک مواد : ۲ – ۴ – ۶ – ۷ – ۸ – ۱۰ – ۱۱ – ۱۲ – ۱۳ – ۱۴ – ۱۵ – ۱۶ – ۱۸ – ۲۹ – ۳۵ – ۳۷ – ۳۸)
ذینفع اعتبار Beneficiary
رکن دوم اعتبار اسنادی،ذینفع اعتبار اسنادی است و مشخص است که اعتبار اسنادی به نام و به نفع او توسط بانک گشاینده اعتبار افتتاح شده است و در صورت ارائه اسناد حاکی از رعایت شرایط اعتبار، وجه آن را دریافت خواهد کرد.
ماده ۲ مقررات UCP600 :
ذینفع : یعنی طرفی که اعتبار به نفع وی گشایش شده است .
تعهدات ذینفع و حدود و ثغور وظایف آن در مواد مختلف مقررات UCP600 بیان گردیده است.( رک مواد : ۲ – ۳ – ۴ – ۶ – ۱۰ – ۱۳ – ۱۴ – ۱۸ – ۳۷ – ۳۸ – ۳۹)
متقاضی اعتبار Applicant
سومین رکن اعتبار اسنادی، متقاضی اعتبار است که از بانک گشاینده درخواست می نماید تا نسبت به افتتاح اعتبار با شرایط مصرح اقدام و در قبال اسناد حاکی از رعایت شرایط اعتبار- که به وی تحویل خواهد شد – وجه اعتبار را به ذینفع پرداخت نماید.
ماده ۲مقررات UCP600 :
درخواست کننده : یعنی طرفی که اعتبار بنا به درخواست وی گشایش شده است .
تعهدات درخواست کننده و حدود و ثغور وظایف آن در مواد مختلف مقررات UCP600 بیان گردیده است.( رک مواد: ۲ – ۴ – ۶ – ۱۴ – ۱۶ – ۱۸ – ۳۷ – ۳۸ )
بانک ابلاغ کننده Advising Bank
بانکی است که از طرف بانک گشاینده اعتبار انتخاب شده تا متن اعتبار اسنادی را به ذینفع اعتبار ابلاغ نماید. بدین ترتیب این بانک صرفاً یک واسطه بین بانک گشاینده اعتبار و ذینفع اعتبار یعنی ارکان اول و دوم می باشد.
ماده ۲مقررات UCP600 :
بانک ابلاغ کننده : یعنی بانکی که اعتبار را بنا به درخواست بانک گشاینده، ابلاغ می کند.
تعهدات بانک ابلاغ کننده و حدود و ثغور وظایف آن در مواد مختلف مقررات UCP600 بیان گردیده است. ( رک مواد : ۲ – ۹ – ۳۷ )
بانک کارگزار تعیین شده (پرداخت کننده)(معامله کننده)
Nominated(Paying)(Negotiation)Bank
از این بانک بسته به مورد تحت عناوین بانک کارگزار تعیین شده، بانک پرداخت کننده و بانک معامله کننده نیز یاد می شود و در واقع بانکی است که از طرف بانک گشاینده اعتبار انتخاب شده و پذیرفته است که چنانچه ذینفع اعتبار اسنادی با رعایت شرایط اعتبار، اسناد را ارائه دهد،احتمالاً با اخذ پوشش از بانک پوشش دهنده،نسبت به پرداخت وجه اعتبار اقدام نماید.
وفق مقررات ماده ۲ UCP600 :
بانک تعیین شده : یعنی بانکی که اعتبار نزد آن بانک یا هربانکی قابل استفاده است .
جهت اطلاع از شرح وظایف و اختیارات این بانک می توان به مواد : ۲ – ۶ – ۷ – ۸ – ۱۲ – ۱۳ – ۱۴ – ۱۵ – ۱۶ – ۱۸ – ۲۹ – ۳۵ – ۳۸ رجوع نمود.
بانک پوشش دهنده Reimbursing Bank
بانکی است که بر اساس مجوز بانک گشاینده و بنا به درخواست بانک تعیین شده – که در اینجا بانک مطالبه کننده (( Claiming Bank نامیده می شود- دستور یا اجازه پوشش می دهد.
ICC مقررات جداگانه ای برای عملیات پوششی بین بانک ها تحت عنوان URR525 (Uniform Rules for Reimbursement) دارد اما مقررات UCP600 در صدر ماده ۱۳پیش بینی نموده است که اگر در خصوص پوشش پرداخت بین بانکی و وظایف بانک پوشش دهنده در شرایط اعتبار قید نشود که این ترتیبات تابع مقررات معتبرپوشــــــش پرداخت بین بانکی اتاق بازرگانی بین المللی در تاریخ صدور اعتبار است ، روش پیش بینی شده در ذیل ماده ۱۳ همان مقررات قابل اعمال خواهد بود.
بانک تائید کننده Confirming Bank
بانک تائید کننده بانکی است که بنا به درخواست یا اجازه بانک گشاینده اعتبار در مقابل ذینفع تعهد قطعی می نماید تا افزون بر تعهد بانک گشاینده ، برای پذیرش پرداخت یا معامله اسنادی که مطابق با شرایط اعتبار ارائه شده باشد، اقدام نماید.
وفق مقررات ماده ۲ UCP600 :
تائید : یعنی تعهد قطعی بانک تائیدکننده ، افزون بر تعهد بانک گشاینده ، برای پذیرش پرداخت یا معامله اسنادی که مطابق با شرایط اعتبار ارائه شده باشد.
بانک تائید کننده: یعنی بانکی که بنابه درخواست یا مجوز بانک گشاینده تائید خود را بر اعتبار می افزاید.
جهت اطلاع از شرح وظایف و اختیارات این بانک می توان به مواد : ۲ – ۸ – ۱۰ – ۱۲ – ۱۴ – ۱۵- ۱۶ – ۱۸ – ۳۵ رجوع نمود.
بانک انتقال دهنده Transferring Bank
این بانک صرفاً در اعتبارات اسنادی قابل انتقال (Transferable Credit) مطرح می گردد و بانکی است که از طرف بانک گشاینده اعتبار مجاز است تا بنا به درخواست ذینفع اعتبار، کل اعتبار یا جزئی از آن را در اختیار وی یا ذینفع (های) ثانویه قرار دهد.
مقررات UCP600در ماده ۳۸ در خصوص اعتبارات قابل انتقال و وظایف بانک انتقال دهنده، بحث نموده است:
اعتبار قابل انتقال : یعنی اعتباری که “ قابل انتقال “ بودن آن مشخصاً در اعتبار ذکر شود. اعتبار قابل انتقال ممکن است بنا به درخواست ذینفع اول کلاً یا جزأً در اختیار ذینفع ثانویه قرار گیرد.
بانک انتقال دهنده : یعنی بانک تعیین شده که اقدام به انتقال اعتبار نموده یا اگر اعتبار قابل استفاده توسط همه بانکهاست (Freely Available Credit) بانکی است که از طرف بانک گشاینده اعتبار مشخصاً مجاز به انتقال اعتبار شده و اعتبار را منتقل کند.
بانک گشاینده می تواند بانک انتقال دهنده نیز باشد.
به موضوع اعتبارات قابل انتقال در مبحث انواع اعتبارات بصورت کاملتر پرداخته خواهد شد.
توجه ۱
کلیه بانک های نام برده شده پس از بانک گشاینده اعتبار، توسط این بانک انتخاب می شوند و در صورت موافقت، به ایفای نقش می پردازند. لازم به ذکر است که گاهی بانک ابلاغ کننده می تواند بانک تائید کننده ، بانک پرداخت کننده و بانک انتقال دهنده نیز باشد.طبق ماده ۳ مقررات UCP600 شعبه های یک بانک در کشورهای مختلف بعنوان بانک های مجزا تلقی می شوند.
توجه ۲
علاوه بر طرف هایی که بصورت مستقیم درگیر پروسه اعتبار اسنادی می شوند ، طرف های دیگری هم هستند که بصورت غیرمستقیم به ایفای نقش می پردازند. از این دسته می توان به شرکت های بیمه گر،شرکت های بازرسی کننده بین المللی کالا ، شرکت های حمل و نقل ،اتاق های بازرگانی و … اشاره نمود .
انواع اعتبارات اسنادی
قابل برگشت یا غیرقابل برگشت Revocable or Irrevocable
غیرقابل برگشت تائید شده یا تائید نشده
Confirmed Irrevocable or Unconfirmed Irrevocable
دیداری / معوق / قبولی / قابل معامله Sight / Deferred / Acceptance/ Negotiable
یوزانس(نسیه) و یوزانس داخلی Usance & Refinance
فعال یا غیرفعال Operative or Non Operative
قابل انتقال یا غیرقابل انتقال Transferable or Non Transferable
اتکائی یا متقابل Back to Back or Counter
تنخواه ( گردان ) Revolving
با عبارت قرمز Red Clause
مستقیم یا یک بانکی Hand-On
ترانزیت Transit
ضمانتی Standby
سایر
اعتبار اسنادی قابل برگشت یا غیرقابل برگشت Revocable or Irrevocable L/C
از نظر مسئولیت ها و تعهدات بانک گشاینده اعتبار، می توان اعتبارات اسنادی را از یک منظر به دو دسته قابل برگشت و غیر قابل برگشت تقسیم نمود و این امر بایستی حتماً در متن اعتبار اسنادی تصریح گردد.
اعتبار برگشت پذیر که بنا به درخواست متقاضی افتتاح می گردد به بانک گشاینده این اختیار را می دهد که هر زمان – تا قبل از حمل کالا یا ارائه اسناد و یا قبل از اینکه وجهی از بابت اعتبار به ذینفع پرداخت شده یا براتی تحت اعتبار قبول یا معامله شده باشد – بدون اطلاع و جلب موافقت ذینفع ، نسبت به اصلاح و حتی ابطال اعتبار اقدام نماید.
اعتبار برگشت ناپذیر نیز بنا به درخواست متقاضی افتتاح می گردد و بانک گشاینده بدون اطلاع و جلب موافقت ذینفع ، تا سررسید اعتبار نمی تواند نسبت به اصلاح و یا ابطال آن اقدام نماید.
واضح است که از اعتبار برگشت پذیر استفاده چندانی نمی شود زیرا فروشنده اطمینان لازم را نسبت به پایدار ماندن اعتبار و انجام تعهدات خریدار ندارد و تقریباً کلیه اعتبارات اسنادی، بنا به درخواست ذینفع اعتبار بصورت برگشت ناپذیر افتتاح می گردند.
در کمال تعجب اگر خریدار ایرانی می خواست اعتبار قابل برگشت گشایش نماید سیستم بانکی از وی مجوز خاص بانک مرکزی را مطالبه میکرد در حالیکه اعتبار غیر قابل برگشت احتیاجی به مجوز نداشت. در واقع امکان انتفاع از امتیاز اعتبار قابل برگشت از سوی سیستم بانکی محدود شده بود!
ظاهراً مقررات UCP600 به دلایلی از جمله متروکه بودن نسبی اعتبارات برگشت پذیر ، اینگونه اعتبارات را نپذیرفته و این نوع اعتبارات را عملاً منسوخ نموده است.
ماده ۲ مقرراتUCP 600 در تعریف اعتبار آورده است :
هرگونه ترتیباتی،به هرنام یا توصیفی، که در بر گیرنده تعهد قطعی و برگشت ناپذیر بانک گشاینده نسبت به پذیرش پرداخت در قبال اسناد ارائه شده طبق شرایط اعتبار است .
ماده ۳ مقررات UCP 600:
اعتبار، برگشت ناپذیر تلقی می گردد حتی اگر اشاره ای به این موضوع نشده باشد.
اشارات دیگری نیز در مواد ۷ – ۸ – ۱۰ و ۱۱ مقررات UCP600 به برگشت ناپذیر بودن تعهدات شده است.
{ارزهای کلیدی key currencies : در حال حاضر یورو ، دلار ، پوند ، ین}
اعتبار غیرقابل برگشت تائید شده یا تائید نشده
Confirmed Irrevocable or Unconfirmed Irrevocable L/C
اعتبارات اسنادی گشایش شده غیرقابل برگشت به دو دسته تائید شده و عادی تقسیم می شوند.
هنگامیکه ذینفع اعتبار به دلایلی از پذیرش اعتبار عادی خودداری و اعلام می نماید که اعتبار تائید شده را خواهد پذیرفت ، این بدین معناست که وی با ارائه اسناد لازم به بانک تائید کننده نیز بتواند مبلغ اعتبار را دریافت نماید و البته این به معنای انتفای تعهد بانک گشاینده نیست و نوعی ضمانت تضامنی و الحاق ذمه به ذمه است.
دلایلی که معمولاً موجب درخواست اعتبار تائید شده از سوی ذینفع می گردد به شرح ذیل می باشند:
۱- وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور خریدار، متزلزل بوده و فروشنده از آینده مبهم پرداخت وجه کالایش نگران است.
۲- فروشنده به خود خریدار اطمینان کافی ندارد.
۳- بانک گشاینده از حیث پرداخت های بین المللی مشهور یا خوشنام نیست و مورد اعتماد فروشنده واقع نمی گردد.
در سالهای پس از جنگ ایران و عراق، بدلیل کمبود ارز در سیستم بانکی کشور، بانک مرکزی خریداران را به گشایش اعتبارات یوزانس (نسیه) ترغیب کرد ولی علاوه بر تحمیل بهره بالای یوزانس برای کشور که بعضاً به بیش از ۲۰% نیز می رسید ، بانک مرکزی در زمان سررسید اعتبارات، توانایی پرداخت مبلغ اعتبارات را نداشت و این موضوع باعث تاخیرهای بلند مدت در پرداخت مبلغ اعتبارات به فروشندگان گردید که علاوه بر تحمیل خسارات کلان به کشور از بابت بهره تاخیر، باعث بی اعتمادی فروشندگان به بانکهای ایرانی شده و باعث گردید تا از آن پس تقاضای تائید اعتبار توسط بانک های مورد اعتمادشان را بنمایند وعلیرغم اینکه از سال های میانی دهه هفتاد تا کنون، کلیه اعتبارات اسنادی گشایش شده توسط بانک های ایرانی در سررسید پرداخت شده اند ولی فروشندگان کالا به ایران همچنان درخواست اعتبارات تائید شده را می نمایند و این موضوع به شکل تاسف انگیزی هزینه های واردات را افزایش داده و بر جامعه تحمیل می نماید که در ادامه بیشتر بدان خواهیم پرداخت.
تائید اعتبار معمولاً به دو شکل صورت می گیرد :
۱- تائید توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
۲- تائید توسط بانک های ممتاز اروپائی ، امریکائی و ژاپنی
بانک مرکزی به دلایلی، جز در موارد خاص مثل واردات کالاهای بسیار حساس و ضروری مانند داروهای مهم، از تائید خودداری نموده و از واردکنندگان ایرانی انتظار دارد که فروشندگان خارجی را مجاب به پذیرش اعتبارات تائید نشده بانک های ایرانی نمایند.
بانک های ممتاز اروپائی،امریکائی و ژاپنی نیز در مقابل درخواست تائید، بدواً تقاضای پوشش نقدی Cash Coverمی نمایند، یعنی تائید اعتبار را منوط به سپرده گذاری ارزی – که البته به آن بهره بانکی تعلق می گیرد – می نمایند ولی این روش به دلیل مشکلات ارزی و موانع قانونی امکان پذیر نیست و نهایتاً برخی از این بانک ها بر اساس شناخت و روابط قابل توجه کارگزاری با بانک های ایرانی، با اخذ کارمزد ، نسبت به تائید اعتبارات اسنادی این بانک ها اقدام می نمایند.
فاکتورهای مختلفی در تعیین کارمزد دخالت دارند، برای مثال بانک مرکزی برای تائید اعتبارات اسنادی به سررسید تا سه ماه،یک در هزار کارمزد دریافت می دارد ولی در یک مورد بانک استاندارد چارتر انگلیس برای تائید اعتبار تقاضای ۲% کارمزد نمود و بدیهی است که این ارقام به افزایش قیمت تمام شده واردات منتهی می گردند.
اعتبار دیداری / معوق / قبولی / قابل معامله
Sight / Deferred / Acceptance / Negotiable L/C
اعتبارات اسنادی را از یک منظر به نحو ذیل تقسیم بندی می نمایند :
اعتبارات اسنادی دیداری :
نقدی Sight
قابل معامله Negotiable
اعتبارات اسنادی مدت دار :
معوق Deferred
قبولی Acceptance
اعتبار اسنادی نقدی : در صورتیکه اعتبار نقدی باشد و ذینفع اعتبار برابر شرایط اعتبار عمل نموده و اسناد بدون مغایرت را به بانک تعیین شده یا بانک تائید کننده ارائه دهد، بانک ذیربط می بایست فوراً نسبت به پرداخت مبلغ اعتبار اقدام نماید.
اعتبار اسنادی معوق : در صورتیکه اعتبار معوق باشد و ذینفع اعتبار برابر شرایط اعتبار عمل نموده و اسناد بدون مغایرت را به بانک تعیین شده یا بانک تائید کننده ارائه دهد، در موعد مقرر در آینده مبلغ اعتبار را دریافت می نماید، مثلاً اگر اعتبار ۹۰روزه باشد، سررسید دریافت،۹۰ روز پس از انجام تعهدات و ارائه اسناد است.
در حالت نقدی ، خریدار پس از سپردن تضمین کافی به بانک که از طرق متدوال صورت می پذیرد، ۱۰% از وجه اعتبار را بصورت نقدی در حین گشایش و ۹۰% باقیمانده را در هنگام معامله اسناد پرداخت می نماید. در اینگونه اعتبارات، تعیین سررسید تا ۱۸ ماه با امکان تمدید بلامانع است.
در حالت معوق نیز خریدار پس از سپردن تضمین کافی به بانک از طرق متدوال، ۵% از وجه اعتبار را بصورت نقدی در حین گشایش و ۵% را در هنگام معامله اسناد و ۹۰% باقیمانده را در سررسید پرداخت می نماید. در اینگونه اعتبارات، تعیین سررسید تا یک سال و بدون امکان تمدید مجاز می باشد . این حالت بر اساس توافق طرفین است و هیچ سود و بهره ای را برای بانک ایجاد نمی نماید فلذا بانک ها هنگام ابلاغ اعتبار به بانک کارگزار، مسئولیت را از خود سلب کرده و این عبارت را در متن اعتبار قید مینمایند:
Without any Commission & Additional Charge for Us.
اعتبار اسنادی قبولی : در این روش، ذینفع اعتبار همراه با اسناد مورد نظر، برات یا بروات مدت داری نیز به بانک ذیربط ارائه می دهد و صرفاً پس از قبولی نویسی برات مزبور، نسبت به ظهرنویسی اسناد حمل و انتقال مالکیت کالا، اقدام می نماید. تنها تفاوت این روش با روش معوق در وجود برات است و این مزیت را برای دارنده ایجاد می نماید که بتواند بروات موصوف را در بازار تنزیل نموده و وجه آن را دریافت نماید.
اعتبار اسنادی قابل معامله : در این روش ذینفع اعتبار پس از اینکه اسناد مطابق با شرایط اعتبار و بدون مغایرت را به بانک معامله کننده اعتبار ارائه داد، اسناد را ظهر نویسی و مالکیت کالا را به بانک معامله کننده منتقل نموده و مبلغ اعتبار را دریافت می نماید. این اعتبار ممکن است نزد همه بانک ها و یا صرفاً نزد بانک مخصوصی قابل معامله باشد و این وضعیت می بایست در متن اعتبار تصریح شده باشد. تفاوت معامله اسناد با حالت نقدی در حق رجوع Recourse بانک کارگزار به ذینفع اعتبار می باشد، به نحویکه در حالت نقدی بانک کارگزار حق رجوع به ذینفع را دارد در حالیکه در اعتبار اسنادی قابل معامله حق رجوع ندارد.
در مقررات UCP600 بدون ارائه تعریفی از حالات فوق، در مواد ۶ – ۷ – ۸ و ۱۲ اشاراتی به این نوع اعتبارات اسنادی شده است.
اعتبار یوزانس ( نسیه ) Usance L/C
یوزانس Usance : در عرف تجارت بین الملل به معنای معامله نسیه تضمین شده است . معامله یوزانس را معمولاً کشورهایی انجام می دهند که دچار کمبود ارز هستند.
هزینه یوزانسInterest : بهره ای است که خریدار کالا باید علاوه بر قیمت کالا بابت مهلتی که برای پرداخت به وی داده شده است، بپردازد . از موارد موثر در تعیین نرخ بهره یوزانس، ریسک کشور خریدار کالا در بازار جهانی ارز می باشد.
تامین کننده مالی : Financerگاهی یک شرکت مالی ثالث که عمدتاً از بانک های تجاری می باشد، وارد جریان داد و ستد بین طرفین معامله شده و ثمن را بصورت نقدی به فروشنده می پردازد تا در سررسید اصل و بهره یوزانس را از خریدار کالا دریافت نماید.
در روش یوزانس صدور برات از سوی ذی نفع بر عهده بانک گشاینده یا تامین کننده مالی الزامی است و اگر به دلایلی از قبیل هزینه تمبر برات و کارمزد قبولی ، شرط صدور برات حذف گردد، باید از اعتبار اسنادی معوق استفاده شود نه یوزانس. لازم به ذکر است که تفاوت روش یوزانس با روش وصولی در تعهد بانک گشاینده جهت پرداخت وجه برات در سررسید خلاصه می شود.
در سالهای ۶۸ تا ۷۳ بخش قابل ملاحظه ای از واردات کالا به کشور از این طریق انجام شده است.
یوزانس داخلی Refinance
گاهی فروشنده حاضر به پذیرش اعتبار یوزانس نیست و تقاضای اعتبار دیداری دارد، درین حالت بانک مرکزی با استفاده از روابط مالی با بانک های خارج از کشور و استفاده از خطوط اعتباری Credit Lines که این بانک ها در اختیار وی گذاشته اند جهت تامین مالی اعتبار اقدام می نماید . درین حالت بانکی که از سوی بانک مرکزی – در واقع به عنوان فاینانسر – انتخاب شده است ، وجه اعتبار را بصورت دیداری پرداخت و براساس قرارداد در سررسید (پایان دوره یوزانس) مبلغ اعتبار را به علاوه بهره یوزانس از بانک مرکزی دریافت می دارد و خط اعتباری واگذاری، مجدداً احیا می گردد.
از آنجا که فاینانسرها خصوصاً در اوایل دهه هفتاد بهره های بسیار بالایی برای یوزانس واردکنندگان ایرانی منظور می نمودند، بانک مرکزی کم کم این روش را جایگزین نمود زیرا بهره پرداختی این بانک بابت خطوط اعتباری معمولاً از نصف رقم مورد تقاضای آنها نیز کمتر است.
در این روش بانک مرکزی با متقاضیان همانند روش دیداری برخورد می نماید ، یعنی مبلغ اعتبار را بصورت ۱۰% پیش پرداخت و ۹۰% در سررسید دریافت می نماید.
اعتبار فعال یا غیرفعال Operative or Non Operative L/C
از یک منظر اعتبارات اسنادی را می توان به دو دسته فعال و غیر فعال تقسیم نمود.
کلیه اعتبارات اسنادی گشایش شده فعال می باشند مگراینکه در متن اعتبار به غیر فعال بودن آن تصریح شده باشد.اعتبار غیر فعال هیچگونه تعهدی برای طرف های درگیر در اعتبار اسنادی ایجاد نمی نماید ولی حاوی شرطی است مبنی بر اینکه از تاریخ معینی یا با تحقق شرایطی از سوی ذینفع، اعتبار فعال می گردد.
افتتاح اعتبار غیرفعال در واقع مانند این است که اعتباری افتتاح نشده ولی فرصت بررسی و مطالعه بیشتر را به طرف های درگیر خصوصاً متقاضی و ذی نفع ، می دهد.
در مقررات UCP600 بدون ارائه تعریفی از حالت فوق، در ماده ۱۱ به این نوع اعتبار اسنادی اشاره شده است.
اعتبار قابل انتقال یا غیرقابل انتقال Transferable or Non Transferable L/C
گاهی به دلایلی از جمله تنوع کالای سفارش داده شده ، ناتوانی فروشنده از تهیه یا تولید کالا به تنهایی یا عدم تمایل ذینفع به انجام بالاصاله تعهد، این نیاز احساس می گردد که بخشی از تعهدات و بالتبع بخشی از مبلغ اعتبار به شخص یا اشخاص ثالث واگذار گردد.
اگر در متن اعتبار تصریح گردد که اعتبار قابل انتقال خواهد بود، این بدان معناست که ذینفع اعتبار اسنادی حق واگذاری تمام یا بخشی از مبلغ اعتبار گشایش شده را به شخص یا اشخاص ثالث خواهد داشت . بدیهی است در صورت عدم تصریح، اعتبار غیر قابل انتقال می باشد ولی امکان ایجاد این حالت با مکانیزم اصلاحیه که در ماده ۱۰ مقررات UCP600 بدان پرداخته شده ، وجود دارد.
در اعتبار قابل انتقال ، ذینفع ثانویه حق واگذاری مجدد اعتبار منتقل شده را به ذینفع ثالث ندارد ولی میتواند مجدداً آن را به ذینفع اول منتقل کند.
مقررات UCP600 مادتین ۳۸ و ۳۹ را به اینگونه اعتبارات اختصاص داده و به تبیین حواشی آن پرداخته است.
ناگفته پیداست که بعضی اوقات ذینفع اول به لطف اعتبار یا روابط خویش با متقاضی ، قرارداد را منعقد و سپس آن را منتقل می نماید و مابه التفاوت سیاهه ذینفع ثانویه و اعتبار ، که سود وی محسوب می گردد را دریافت می نماید. ( رک بند ح ماده ۳۸ UCP600 )
سابقاً بانک های ایرانی افتتاح اعتبار قابل انتقال را موکول به مجوز اداره سیاست ها و مقررات ارزی بانک مرکزی می نمودند و علت آن هم این بود که ذینفع یا ذینفع های ثانویه برای بانک گشاینده شناخته شده نبودند، ولی در حال حاضر این ممنوعیت لغو شده است.
اعتبار اتکائی یا متقابل Back to Back or Counter L/C
گاهی به دلایلی فروشنده قصد تهیه کالا از سایر فروشندگان را دارد ولی اعتبار بصورت غیرقابل انتقال افتتاح گردیده و علاوه بر اینکه امکان جلب موافقت اطراف درگیر و صدور اصلاحیه موجود نیست، فروشنده وجه کافی جهت صدور اعتبار را نیز در اختیار ندارد . در این حالت اعتبار گشایش شده به نفع خودش را وثیقه گشایش اعتبار به نفع سایر فروشندگان قرار می دهد.بدیهی است افتتاح چنین اعتباری نیازی به موافقت متقاضی اعتبار اولیه ندارد.
چنانچه اعتبار اسنادی دوم نزد همان بانک ابلاغ کننده اعتبار اول افتتاح شود به آن اعتبار اسنادی اتکائی Back to Back و چنانچه نزد بانک ثالثی افتتاح شود به آن اعتبار اسنادی متقابل Counter گفته می شود.
قاعدتاً مبلغ اعتبار دوم کمتر از مبلغ اعتبار اول و سررسید آن نیز نزدیک تر از اعتبار اول در نظر گرفته می شود تا امکان ایفای تعهدات ناشی از اعتبار اول میسر باشد.
اعتبار تنخواه ( گردان ) Revolving L/C
هنگامیکه اعتباری تحت این عنوان افتتاح گردد ، به ذینفع اعتبار این امکان را می دهد که اگر در مدت معین و مصرح ، اسناد را به بانک معامله کننده ارائه دهد ، اعتبار بدون نیاز به افتتاح مجدد یا اصلاح و به میزان اسناد ارائه شده تجدید گردد. در واقع اینگونه اعتبار به دو فاکتور زمان و مبلغ، گردان می شود و البته گاهی تعداد دفعات در بازه زمانی ، محدود می گردد.
اگر در متن اعتبار به ذینفع اجازه داده شود که در صورت عدم استفاده از مبلغ اعتبار در یک دوره، حق ارائه مازاد اسناد آن دوره را در دوره بعد داشته باشد ،اعتبار گردان غیر تراکمیNon-Cumulative و اگر مجاز به این کار نباشد اعتبار گردان تراکمی Cumulative نامیده می شود.
در این حالت بانک گشاینده تعهدات قابل توجهی را در راستای پرداخت به دفعات می پذیرد فلذا افتتاح چنین اعتباری صرفاً برای مشتریان معتبر و در ازای تضمین کافی امکان پذیر است.
سابقاً بانک های ایرانی افتتاح اعتبار گردان را موکول به مجوز اداره سیاست ها و مقررات ارزی بانک مرکزی می نمودند و علت آن هم لزوم پذیرش تعهدات قابل توجه در راستای پرداخت به دفعات بود، ولی در حال حاضر این ممنوعیت لغو شده است.
اعتبار با عبارت قرمز Red Clause L/C
بسته به مورد به این اعتبار یک – دو – یا چند مرحله ای نیز گفته می شود و روشی است که در آن با درج عبارت خاصی که معمولاً با رنگ قرمز درج می گردد ، به ذینفع اعتبار اجازه داده می شود تا قبل از ارسال کالا و ارائه اسناد، تمام یا بخشی از مبلغ اعتبار را در ازای رسید ساده یا ارائه ضمانت مکفی، از بانک ابلاغ کننده یا تائید کننده دریافت نماید.
چنانچه ذینفع اعتبار مجاز به دریافت پیش پرداخت در قبال رسید ساده باشد، آن را اعتبار اسنادی با عبارت قرمز ساده Clean Red Clause L/C و اگر پیش پرداخت در قبال اخذ تضمین از ذینفع مبنی بر اینکه کالای اعتبار را تا تاریخ معینی تهیه و ارسال و اسناد آن را ارائه خواهد نمود، باشد آن را اعتبار اسنادی با عبارت قرمز اسنادی یا اعتبار اسنادی چند مرحله ای Documentary Red Clause L/C می نامیم.
اولین بانکی که چنین اعتباری را گشایش نمود جهت جلب توجه به عبارتی که حاکی از پیش پرداخت به ذینفع بود، از رنگ قرمز برای درج آن استفاده کرد. ناگفته پیداست که از زمان پیش پرداخت تا هنگام وصول وجه اعتبار،به پیش پرداخت بهره تعلق می گیرد که بانک در هنگام تسویه حساب آن را لحاظ می نماید.
اعتبار ضمانتی Standby L/C
از آنجا که در برخی کشورهای اروپایی و شرق دور و عمدتاً در برخی ایالات کشور امریکا بانک ها از ارائه ضمانت نامه منع شده اند ، از اینگونه اعتبار اسنادی استفاده می شود.
در اعتبارات اسنادی غیر ضمانتی هرگاه ذینفع اعتبار با ارائه اسناد اعلام نماید که به تعهدش عمل نموده، بانک ذیربط می بایست نسبت به پرداخت یا ایجاد تعهد پرداخت اقدام نماید ولی در اعتبار اسنادی ضمانتی، ذینفع اعتبار وقتی به بانک ذیربط مراجعه می نماید که متقاضی نسبت به پرداخت وجه اقدام ننموده باشد،در این حالت مدارک لازم و از جمله مدارک دال بر عدم وفای به تعهد خریدار را ارائه و بانک موظف به پرداخت است.
مقررات UCP600 در ماده ۱ به شمول این مقررات بر اعتبارات اسنادی ضمانتی تصریح کرده، اما کمیسیون بانکداری ICC نیز مقررات خاصی را تحت عنوان ISP98 International Standby Practices برای اینگونه اعتبارات تصویب نموده است که بسته به توافق و تصریح طرفین، روابط اطراف درگیر تحت شمول یکی از این مجموعه ها قرار می گیرد.
اعتبار مستقیم یا یک بانکی Hand-On L/C
در این نوع اعتبار اسنادی، بانک گشاینده اعتبار مستقیماً آن را به ذینفع ابلاغ می نماید و ذینفع نیز اسناد را به همان بانک گشاینده ارائه می نماید. در واقع وظایف بانک گشاینده و بانک ابلاغ کننده هر دو بر عهده یک بانک قرار دارد.
اعتبار ترانزیت Transit L/C
صادرکنندگان و واردکنندگانی که خواهان بیع با کشورهایی می باشند که با کشور متبوعشان دارای روابط بانکی و کارگزاری نیستند، می توانند از مزایای این نوع اعتبار بهره مند شوند. درین حالت بانک گشاینده از بانکی در کشور ثالث که با وی دارای روابط کارگزاری است و اغلب از میان بانک های لندنی انتخاب می شود ، درخواست می کند تا اعتبار را به یک بانک در کشور خریدار ابلاغ نماید تا بانک مزبور، اعتبار را در اختیار فروشنده کالا قرار دهد.
سایر انواع اعتبارات
انواع و تقسیم بندی های دیگری نیز از اعتبارات اسنادی وجود دارد که به برخی از آنها اشاره و توضیحات مختصری ارائه می گردد :
اعتبارات داخلی و خارجی Internal & External L/C
اعتبارات خارجی را ارزی و اعتبارات داخلی را ریالی نیز می نامند که حالت اخیر برای خرید از فروشنده داخلی استفاده می گردد و در حال حاضر حداقل مبلغ جهت گشایش چنین اعتباری پانصد میلیون ریال است.
اعتبارات وارداتی و صادراتی Import & Export L/C
این تقسیم بندی از منظر خریدار و فروشنده است، در واقع اعتباری که به درخواست متقاضی افتتاح می شود از منظر وی وارداتی و از منظر ذینفعی که اعتبار به وی ابلاغ می شود صادراتی است.
اعتبار پوششی Clear Reimbursement L/C
اعتبار سبد خرید Shopping Bag L/C
